Scenariusz zajęć „Badanie właściwości materiałów”

Przyroda, II etap edukacyjny


Temat: Badanie właściwości materiałów.



Treści kształcenia

Podstawa programowa: Punkt (6.4) [uczeń] podaje przykłady przedmiotów wykonanych z substancji kruchych, sprężystych i plastycznych;


Cele zoperacjonalizowane

UCZEŃ


wie na jakie rodzaje dzielimy ciała stałe;

wie czym charakteryzują się ciała sprężyste, kruche, i plastyczne;

rozumie termin odkształcenie/odkształcenie sprężyste;

zna praktyczne zastosowanie ciał stałych;

wie, że zmiana kształtu nie ma wpływu na zmianę objętości ciała stałego.



Nabywane umiejętności:

UCZEŃ

podaje przykłady ciał kruchych, sprężystych i plastycznych;

potrafi wymienić cechy ciał stałych: kruchych, sprężystych i plastycznych;

wyjaśnia i opisuje właściwości fizyczne ciał stałych.



Kompetencje kluczowe:






Etapy lekcji:

  1. Wstęp:



  1. Przebieg zajęć:

Co różni od siebie plastelinę, porcelanę i gumkę do włosów?

Jeżeli użyjemy siły do wymienionych przedmiotów, co się z nimi stanie?

Co się stanie z porcelanowa filiżanką, jeżeli użyjemy do niej siły?

Co się stanie z plasteliną, jeżeli zmienimy jej kształt, czy wpływa to na zmianę jej objętości?

Nauczyciel prezentuje filmy - zależności dwóch substancji (szkła i gumy) od temperatury. Komentuje i uzupełnia informacje przekazane w filmach.

Eksperyment:

1. Opis teoretyczny omawianego zjawiska: Ciała stałe mogą mieć różne właściwości fizyczne. Sprężystość jest właściwością fizyczną odzyskiwania pierwotnego kształtu. Ciała kruche pękają pod wpływem działającej na nie siły zewnętrznej. Ciała plastyczne ulegają nieodwracalnym odkształceniom (plastycznym) wskutek działającej na nie siły zewnętrznej.

2. Ustalenie celu i obiektu prowadzonych badań: Celem eksperymentu jest zapoznanie uczniów z właściwościami fizycznymi materiałów plastycznych, kruchych i sprężystych.

3. Sposób przygotowania eksperymentu (czas, miejsce itd.): Eksperyment prowadzony jest podczas zajęć lekcyjnych w klasie przez nauczyciela. Potrzebne sprzęty – kawałek modeliny, kreda, sprężyna.

4. Sposób przeprowadzenia eksperymentu: Nauczyciel demonstruje 3 przedmioty: modelinę, kredę i sprężynę. Prosi uczniów, aby obserwowali wykonywane czynności. Nauczyciel zmienia kształt modeliny- informuje, iż jest to właściwość materiału plastycznego i omawia termin ciało plastyczne. Następnie łamie kredę, omawia termin- ciało kruche, rozciąga sprężynę- omawia termin ciało sprężyste.

5.Inne informacje, np. analiza obserwacji, sposób wyciągania wniosków, karta pracy, drzewka decyzyjne, formularze itd.: Na podstawie obserwacji eksperymentu oraz korzystając z podręcznika i/lub encyklopedii uczniowie notują właściwości wymienionych rodzajów ciał. Uczniowie zapisują notatki.



Kruchych (kreda, porcelana, szkło, cegła, wapno, tabletka)

Plastycznych (plastelina, modelina, masa solna, guma do żucia)

Sprężystych (sprężyna, gąbka, gumka)

Uczniowie aktywnie uczestniczą w zajęciach

Jak nazywamy zjawisko, podczas którego ciało wraca z powrotem do pierwotnej formy?

Nauczyciel wyjaśnia termin odkształcenie/odkształcenie sprężyste.

Kruche, np. kredki, zeszyt

Plastyczne, np. glina, tubka od pasty

Sprężyste, np. amortyzator, gumka do włosów (powtórzenie wiadomości)



  1. Podsumowanie:



Zadanie domowe

Do jakiego rodzaju ciał stałych zaliczamy miedziany drut? Odpowiedz i uzasadnij odpowiedź.



Środki dydaktyczne





Metody nauczania



Formy pracy



Zadanie dla chętnych:

Napisz jaka cecha ciała stałego pozwala na:


  1. Wyrwanie kartki z zeszytu

  2. Odłamanie kawałka czekolady

  3. Owiniecie folią jedzenia

  4. Nadmuchanie balona

  5. Związanie gumką włosów

  6. Skakanie na trampolinie

Lub:


Wyjaśnij co oznacza termin CIAŁA BEZPOSTACIOWE.




Materiał edukacyjny wytworzony w ramach projektu „Scholaris - portal wiedzy dla nauczycieli” współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.