Scenariusz zajęć Komórki”

Biologia, III etap edukacyjny



Temat: Komórki





Treści kształcenia

Podstawa programowa: Punkt 2.1 [uczeń] dokonuje obserwacji mikroskopowych komórki i rozpoznaje (pod mikroskopem, na schemacie, na zdjęciu lub po opisie) podstawowe elementy budowy komórki (błona komórkowa, cytoplazma, jądro, chloroplast, mitochondrium, wakuola, ściana komórkowa);

Cele zoperacjonalizowane



UCZEŃ

przedstawia schematycznie hierarchię poziomów organizacji materii;

zna cechy żywego organizmu;

odróżnia komórkę roślinną od zwierzęcej;

charakteryzuje poszczególne organella komórkowe;

rysuje schematycznie komórkę roślinną i zwierzęcą;

potrafi korzystać z mikroskopu;

definiuje pojęcia: komórka, tkanka, narząd, populacja, biocenoza, biosfera.



Nabywane umiejętności



UCZEŃ


zna budowę komórki;

potrafi porównać komórkę roślinną i zwierzęcą;

wskazuje i nazywa organella komórkowe;

poprawnie interpretuje transporty przez błony komórkowe;

porządkuje i selekcjonuje wiadomości dotyczące składu chemicznego komórki;

rozwija umiejętności twórczej realizacji zadań, samodzielnego poszukiwania informacji;

doskonali umiejętności pracy w grupie, podziału zadań, właściwej organizacji, sprawnego komunikowania się;

potrafi prezentować wyniki podejmowanych działań.



Kompetencje kluczowe




Etapy lekcji

  1. Wstęp:

Przypomnienie wiadomości na temat podziału organizmów na zwierzęce i roślinne.



  1. Przebieg zajęć:

Nauczyciel prezentuje schematy budowy komórki zwierzęcej, roślinnej i bakterii. Uczniowie przy wykorzystaniu różnych materiałów (encyklopedia, podręcznik oraz Internet) ustalają wraz z nauczycielem funkcje poszczególnych organelli komórkowych.

Uczniowie zostają podzieleni na grupy.

Każda grupa przygotowuje preparat mikroskopowy i obserwuje go pod mikroskopem.



Instrukcja przeprowadzenia obserwacji

  1. Opis teoretyczny omawianego zjawiska: Komórka roślinna jest rodzajem komórki eukariotycznej charakteryzującej się obecnością plastydów, silnym rozwojem wakuoli, celulozową ścianą komórkową oraz specyficznymi połączeniami, tzw. plazmodesmami – utworzonymi z pasm cytoplazmy i łączącymi wnętrza sąsiadujących ze sobą komórek. Komórka zwierzęca jest otoczona cienką błoną plazmatyczną, wewnątrz której znajduje się galaretowata cytoplazma i organella komórkowe.

  2. Ustalenie celu i obiektu prowadzonych badań: Celem obserwacji jest dostrzeżenie przez mikroskop różnic między komórką roślinną i zwierzęcą.

  3. Sposób przygotowania obserwacji (czas, miejsce itd.): Obserwacje są prowadzone podczas zajęć w klasie. Uczniowie posługują się mikroskopami oraz zarówno przygotowanymi przez siebie preparatami mikroskopowymi, jak i preparatami gotowymi.

  4. Sposób przeprowadzenia obserwacji: Uczniowie pracują w parach. Przygotowują preparat mikroskopowy z cebuli. Umieszczają preparat na stoliku, nastawiają oświetlenie i regulują ostrość obrazu. Obserwują ponadto gotowe preparaty dostarczone przez nauczyciela. Znając już wzór budowy komórki, rozpoznają typy komórek i organella.

  5. Inne informacje, np. analiza obserwacji, sposób wyciągania wniosków, karta pracy, drzewka decyzyjne, formularze itd.: Uczniowie wykonują szczegółowe rysunki oglądanych preparatów. Oznaczają na nich poznane elementy budowy komórek.

Nauczyciel prezentuje zestaw zdjęć „Rozmaitość komórkowa” (zasób nr 1) z różnymi rodzajami komórek: krwi, nerwowych, tłuszczowych, rozrodczych.

Inicjuje dyskusję na temat innych rodzajów komórek, jakie znają uczniowie.

Faza podsumowująca

Korzystając z zestawu ilustracji „Z czego składa się komórka?” (zasób nr 2) nauczyciel odpytuje uczniów o rodzaj przedstawionych komórek i znajdujące się w nich elementy. Może też wydrukować te ilustracje i polecić uczniom opisanie znajdujących się na nich komórek i elementów ich budowy.



Środki dydaktyczne





Metody nauczania





Formy pracy







Zadanie dla chętnych

Wyszukaj, np. w Internecie, informacje o jeszcze innych rodzajach komórek oraz przygotuj wystąpienie na ten temat.



Dodatkowe propozycje wykorzystania



Multimedialne zasoby edukacyjne wykorzystywane w tym scenariuszu nadają się również do wykorzystania na II i IV etapie edukacyjnym w zakresie nauczania przyrody i biologii.


Materiał edukacyjny wytworzony w ramach projektu „Scholaris - portal wiedzy dla nauczycieli” współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.